AVRUPA KRİTİK BİR DÖNÜM NOKTASINDA, AVRUPA REKABETÇİLİĞİNE İLİŞKİN DRAGHİ RAPORU, ÖNEMLİ BİR GERÇEĞİ AÇIKÇA ORTAYA KOYUYOR: AVRUPA'DA VERİMLİLİK ARTIŞI DURMA NOKTASINA GELDİ. ABD VE ÇİN İLE ARASINDAKİ İNOVASYON AÇIĞI GİDEREK BÜYÜRKEN, AVRUPA EKONOMİSİ YAVAŞ ANCAK GERİ DÖNDÜRÜLMESİ GÜÇ BİR GERİLEME RİSKİYLE KARŞI KARŞIYA...
Rekabetçilik Pusulası (Competitiveness Compass) ve AB'nin siyasi öncelikleri, bu eğilimin tersine çevrilmesi amacıyla araştırma, geliştirme ve inovasyonu Avrupa stratejisinin merkezine yerleştiriyor. Araştırma, geliştirme ve inovasyon ekosisteminin temel paydaşlarını temsil eden 86 Avrupa kuruluşu da bu tespiti tamamen destekliyor ve AB kurumlarını, Araştırma ve İnovasyon için bir sonraki Çerçeve Programı'nın (Framework Programme for Research and Innovation-FP10) tasarlanması ve finansmanında aynı ölçüde iddialı adımlar atmaya acilen davet ediyor.
Draghi Raporu, Avrupa'nın rekabet gücü açığını kapatabilmesi için yıllık ilave 800 milyar avroluk yatırım yapılması gerektiğini vurgularken, sürdürülebilir verimlilik artışının temel itici gücü olarak Ar-Ge ve inovasyonu gösteriyor. İnovasyon odaklı verimlilik artışı yalnızca ekonomik bir gereklilik değil; aynı zamanda Avrupa'nın yeşil ve dijital dönüşümünü, açık stratejik özerkliğini ve sosyal modelini finanse edebilmesinin tek gerçekçi yolu. FP10, bu dönüşümü hızlandırmak için Avrupa Birliği'nin en temel politika aracı olarak öne çıkarken, özel sektör yatırımlarını harekete geçirme, teknolojilerin olgunlaşmasını destekleme ve hiçbir üye devletin tek başına oluşturamayacağı sınır ötesi iş birliği ekosistemlerini geliştirme konusundaki başarısı sayesinde FP10, Avrupa'nın ihtiyaç duyduğu ölçekte ve hızda dönüşümü gerçekleştirebilecek benzersiz bir konuma sahip bulunuyor.
Buna karşın, AB'nin Ar-Ge ve inovasyona yönelik mevcut harcamaları bu zorluğun üstesinden gelmek için açıkça yetersiz kalıyor. Avrupa, Ar-Ge harcamalarının GSYİH içindeki payı bakımından başlıca küresel rakiplerine kıyasla önemli ölçüde daha düşük düzeyde yatırım yaparken, Horizon 2020 Programı'nın nihai değerlendirmesinin (ex-post evaluation) açıkça ortaya koyduğu üzere, Çerçeve Programı'nın yarattığı kaldıraç etkisi sayesinde AB'nin yaptığı her 1 avroluk kamu yatırımı, özel sektör ve ulusal düzeyde katlanarak daha fazla eş finansmanı harekete geçiriyor. Bu nedenle FP10 bütçesinin azaltılması veya mevcut seviyede tutulmasının, kısa vadeli tasarruf sağlıyor gibi görünse de gerçekte yanlış bir ekonomi politikası olarak değerlendiriliyor. Böyle bir yaklaşım, Avrupa'da verimlilik artışının yeniden sağlanması için kritik öneme sahip olan kamu-özel sektör ortaklıklarını, teknolojilerin olgunlaşmasını destekleyen geliştirme süreçlerini ve nitelikli insan kaynağı ağlarını önemli ölçüde zayıflatabilir.
Bu doğrultuda, 86 Avrupa kuruluşunun imzaladığı bildiri, AB kurumlarını şu adımları atmaya davet ediyor:
- 2028-2034 Çok Yıllı Mali Çerçeve (Multi Annual Financial Framework, MFF) kapsamında, Draghi Raporu ve Rekabetçilik Pusulası'nda ortaya konulan hedeflerle orantılı olarak FP10 bütçesinin kayda değer ölçüde artırılması,
- Güçlendirilmiş II. Sütun (Pillar II) kapsamında, iş birliğine dayalı ve sanayi odaklı Ar-Ge ve inovasyon faaliyetlerinin desteklenmesi; kamu-özel sektör ortaklıklarının yatırım risklerini azaltmaya, teknolojilerin ticarileşme öncesi olgunlaşma süreçlerini hızlandırmaya ve araştırma mükemmeliyetini verimlilik artışı sağlayacak, pazara hazır yeniliklere dönüştürmeye devam etmesinin güvence altına alınması,
- FP10 ile Avrupa Rekabet Fonu'nun (ECF), temel araştırmadan ticarileştirme ve ölçek büyütmeye kadar uzanan Ar-Ge ve inovasyon ekosisteminin tüm aşamalarını destekleyecek şekilde tasarlanması; bu desteğin AB'nin stratejik öncelikleri ile sanayinin açıkça tanımlanmış ihtiyaçları doğrultusunda, yeşil ve dijital dönüşümün yanı sıra Avrupa'nın güvenliği ve dayanıklılığına katkı sağlayacak biçimde sunulması (Burada, ECF ile FP10'un hem yeterli bütçeye sahip olması hem de yönetişim yapıları ve birbirini tamamlayan işleyişlerinin korunması; inovasyon döngüsünün tamamının desteklenmesi, Avrupa'nın sanayi tabanının güçlendirilmesi ve AB'nin rekabetçilik hedeflerinin gerçekleştirilmesi için vazgeçilmez olarak vurgulanıyor).
Avrupa'nın önündeki fırsat penceresi hızla daralıyor. Önümüzdeki aylarda Çok Yıllı Mali Çerçeve'ye (MFF) ilişkin alınacak kararlar, Avrupa'nın küresel rekabette güçlü kalabilmesi ve refahını sürdürebilmesi için gerekli Ar-Ge ve inovasyon kapasitesine sahip olup olmayacağını da belirleyecek. Bildiriyi imzalayan 86 Avrupa kuruluşu, Avrupa'nın acilen ihtiyaç duyduğu inovasyon odaklı verimlilik artışını sağlayabilecek; iddialı, yeterli kaynaklarla desteklenen ve amacına uygun şekilde tasarlanmış bir FP10'un oluşturulması amacıyla AB kurumlarıyla iş birliği yapmaya hazır olduklarını açıkça beyan ediyorlar.
MAİB'in Türkçeleştirdiği "Güçlü Bir FP10 İçin Ortak Bildiri" metnini, bildirinin orijinalini ve imzacı 86 kuruluşun listesini aşağıdaki linklerle inceleyebilirsiniz.
TÜRKÇE METİN
https://www.makinebirlik.com/images/d/library/88036b54-7b3f-4823-8550-3ab3c0098dc6.pdf
ORJİNAL METİN
https://www.cecimo.eu/wp-content/uploads/2026/07/SHOs-Joint-Statement-on-FP10-Final.pdf
